Konstytucja 3 maja kojarzy się z patosem, świętem i szkolnymi akademiami, ale za jej kulisami działy się rzeczy znacznie ciekawsze. Polityczne manewry, pośpieszne decyzje, nieoczekiwane sojusze i próby ratowania państwa metodami, które dziś nazwalibyśmy kampanią informacyjną. Oto pięć faktów, które pokazują, że tamten dzień był znacznie bardziej dynamiczny, niż sugerują niektóre podręczniki (pewnie większość!).
1. Konstytucja miała własny aneks naprawczy. Zaręczenie Wzajemne Obojga Narodów doprecyzowało relacje Polski i Litwy. To jeden z pierwszych przypadków w Europie, gdy konstytucję uzupełniono niemal od razu po jej uchwaleniu.
2. Wielu posłów nie wiedziało, że Sejm w ogóle obraduje. Po świętach wielkanocnych część deputowanych była jeszcze w drodze do Warszawy. Gdy dotarli, konstytucja była już przyjęta, co wywołało spore napięcia polityczne.
3. Wprowadzono zakaz częstowania posłów alkoholem. To była reakcja na wcześniejsze sejmy, gdzie magnaci wpływali na głosowania poprzez wystawne uczty. Konstytucja próbowała ograniczyć ten proceder.
4. Król chciał, by konstytucję czytano w kościołach. Była to forma ówczesnej kampanii informacyjnej. Kościół był jedynym miejscem, gdzie można było dotrzeć do większości mieszkańców kraju.
5. Szczęsny Potocki początkowo popierał reformy. Jeszcze przed 1791 rokiem pisał o potrzebie wzmocnienia państwa. Dopiero gdy zrozumiał, że konstytucja ograniczy wpływy magnaterii, przeszedł do obozu przeciwników.
Który dokument doprecyzował relacje Polski i Litwy po uchwaleniu Konstytucji 3 Maja?
